รำแม่บทเล็ก

รำแม่บทเล็ก

        แม่บทเล็ก เป็นการแสดงที่ตัดตอนมาจากบทละคร ในเรื่องรามเกียรติ์ตอน                นารายณ์ปราบนนทก  เรื่องราวมีความเป็นมา ดังนี้
        นนทกเป็นยักษ์มีหน้าที่คอยล้างเท้าเทพบุตรนางฟ้า ณ เชิงเขาไกรลาส เพื่อขึ้นเฝ้า           พระอิศวร  บรรดาเทพบุตรนางฟ้าทั้งหลายพากันข่มเหงโดยเขกศีรษะ และถอนผมจนศีรษะ          นนทกล้าน นนทกเสียใจจึงขอพรพระอิศวร ให้นิ้วของตนเป็นเพชรชี้ใครตายทั้งสิ้น และชี้บรรดาเทวดานางฟ้าที่มารังแกตนให้ถึงแก่ความตาย  

ทราบถึงพระนารายณ์และรู้ชะตาของนนทก ว่าจะตายด้วยหลงเสน่ห์สตรี จึงแปลงองค์เป็นหญิงรูปงามไปคอยท่านนทก นนทกนั้นเมื่อพบหญิงสาวมีสิริโฉมโสภา จึงเข้าเกี้ยวพาราสี นางทำกลมารยาให้นนทกรำตามตนด้วยเพลงชมตลาด เรียกว่า รำแม่บท
        แม่บทเล็ก เป็นท่ารำมาตรฐานหรือแม่ท่า ใช้ทำนองเพลงชมตลาด มีลีลาเอื้อนช้า นุ่มนวลและอ่อนช้อยตามลักษณะของท่ารำไทยเป็นแบบมาตรฐาน ซึ่งผู้ฝึกนาฏศิลป์จะต้องฝึกรำให้คล่องแคล่วชำนาญ เพื่อเป็นพื้นฐานในการรำเพลงอื่นๆ มีเนื้อเพลงดังนี้

                        เพลงแม่บทเล็ก  

(ทำนองเพลงชมตลาด)

          เทพพนมปฐมพรหมสี่หน้า      สอดสร้อยมาลาเฉิดฉิน   (โบก)

 ทั้งกวางเดินดงหงส์บิน                กินรินเลียบถ้ำอำไพ      (โบก) (ดนตรีรับ)           

         อีกช้านางนอนภมรเคล้า       แขกเต้าผาลาเพียงไหล่  (โบก)

 เมขลาโยนแก้วแววไว                 มยุเรศฟ้อนในนภาพร   (โบก) (ดนตรีรับ)

         ยอดตองต้องลมพรหมนิมิต    อีกทั้งพิสมัยเรียงหมอน  (โบก)

 ย้ายท่ามัจฉาชมสาคร                  พระสี่กรขว้างจักรฤทธิรงค์ (โบก) (ดนตรีรับ)