http://natpiyaacademic.igetweb.com
สร้างเว็บไซต์Engine by iGetWeb.com
 

 หน้าแรก

 บทความ

 เว็บบอร์ด

 รวมรูปภาพ

 ติดต่อเรา

สถิติ

เปิดเว็บ12/07/2009
อัพเดท06/06/2012
ผู้เข้าชม234,825
เปิดเพจ404,301

โขน

ละคร

รำ

ระบำ

นาฏศิลป์พื้นเมือง

ดุริยางค์ไทย

คีตศิลป์ไทย

ประวัติครู/ศิลปิน

ประวัติตัวละคร

Alternative content

iGetWeb.com

ความหมายของเพลงหน้าพาทย์

 

ความหมายของเพลงหน้าพาทย์

                     เพลงหน้าพาทย์  หรือเพลงครู  เป็นเพลงที่มีความศักดิ์สิทธิ์  โดยเฉพาะครูอาจารย์  และศิลปินด้านนาฏศิลป์ดนตรีให้ความเคารพบูชาอย่างสูง  เมื่อได้ยินเพลงหน้าพาทย์คราวใด ก็จะยกมือขึ้นไหว้  เพื่อรำลึกถึงคุณครูบาอาจารย์ผู้ถ่ายทอดประสิทธิ์ประสาทความรู้ด้านท่ารำทำนองเพลง   แก่ตน  และไม่กล้าทำสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่แสดงว่าเป็นการลบหลู่  หรือขาดความเคารพทั้งกาย  วาจา  ใจไม่ว่าจะเป็นในการเรียนหรือการฝึกซ้อม  สำหรับความหมายของเพลงหน้าพาทย์นั้น  มีผู้ให้คำจำกัดความไว้ในที่ต่างๆ มากมาย  ซึ่งมีความหมายใกล้เคียงกัน  ดังนี้

 

 

 

            จตุพร  รัตนวราหะ (2519: 5) การแสดงมหรสพต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นโขน ละคร ระบำ              รำฟ้อน หรือการแสดงหนังใหญ่  หุ่นกระบอก ฯลฯ จำเป็นต้องมีดนตรีเข้ามาเป็นส่วนหนึ่ง ในการประกอบการแสดง ที่มีความสำคัญที่จะทำให้ผู้ชมเกิดความสนุกสนาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการแสดงโขน ตัวแสดงทุกตัวจะไม่มีการพูดหรือเจรจาด้วยตนเอง (นอกจากตัวตลก) ทั้งนี้เพราะผู้แสดงโขนส่วนใหญ่สวมหัวปิดหน้า ถึงแม้ว่าตัวพระราม พระลักษณ์ นางสีดา  หรือนางอื่นๆ จะไม่สวมศีรษะ แต่ก็ไม่มีการพูดหรือเจรจาด้วยตนเอง ต้องอาศัยคนพากย์ เจรจาพูดแทนเพราะฉะนั้น การใช้คำพูดจึงต้องอาศัยการใช้บท ร่ายรำไปตามคำร้อง คำพากย์ ตลอดการแสดงและนอกจากนั้นกิริยาอาการของตัวแสดง เป็นต้นว่า ไป มา ลา ไหว้ ดีใจ เสียใจ อาการต่างๆ นี้จะต้องมีการร่ายรำ ทำบทไปตามเสียงดนตรีประกอบ และดนตรีที่มาประกอบการแสดงกิริยาอาการต่างๆ นี้เองที่ภาษานาฏศิลป์ เรียกว่า หน้าพาทย์

 

        

                 พจนานุกรม  ฉบับเฉลิมพระเกียรติ พ.. 2542 (2546:1248) ได้ให้ความหมายของเพลงหน้าพาทย์ดังนี้   หน้าพาทย์  น.  เรียกเพลงประเภทที่ใช้บรรเลงในการแสดงกิริยาอาการเลื่อนไหวของตัวโขนละครเป็นต้น หรือสำหรับอัญเชิญเทพเจ้า ฤาษี หรือบูรพาจารย์ ให้มาร่วมชุมนุมในพิธีไหว้ครูหรอพิธีมงคลต่างๆ เช่น เชิด ใช้ในการเดินทางไกล เสมอ ใช้ในการเดินทางระยะใกล้ เสมอมารสำหรับยักษ์เดิน เสมอเถร สำหรับฤาษีเดิน สาธุการ ใช้ในการเริ่มพิธีต่างๆ            ตระเชิญ ใช้อัญเชิญเทพเจ้าและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ว่า เพลงหน้าพาทย์.

จากหนังสือศัพท์สังคีต  ซึ่งกรมศิลปากรจัดพิมพ์ในปี พ.. 2531  หมายถึง  เพลงที่บรรเลงประกอบกิริยา  ไม่ว่าจะเป็นกิริยาของมนุษย์ สัตว์ วัตถุ หรือธรรมชาติ  ทั้งกิริยาที่มีตัวตน  หรือกิริยาสมมุติ  และตลอดทั้งกิริยาที่เป็นปัจจุบันหรืออดีต   เพลงที่บรรเลงประกอบกิริยาทั้งหลายเหล่านี้ถือว่าเป็นเพลงหน้าพาทย์ทั้งสิ้น
    ธนิต  อยู่โพธิ์ (2511: 211) ได้อธิบายไว้ในหนังสือโขนว่า  รำหน้าพาทย์  ได้แก่  การรำตามทำนองดนตรีปี่พาทย์  ที่บรรเลงประกอบการเล่นโขน เพลงหน้าพาทย์ต้องทำตามรสนิยม  และจังหวะทำนองเพลงดนตรี   เพลงหน้าพาทย์  จึงอาจอธิบายได้ว่า  เป็นเพลงที่มีปี่พาทย์เป็นหลัก  เป็นประธาน     

 

 

                                        ครูมนตรี  ตราโมท

 มนตรี  ตราโมท (2543: 396)  ได้อธิบายความหมายของเพลงหน้าพาทย์ไว้ในหนังสือสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน  เล่มที่ 1 ว่า  

            พลงหน้าพาทย์  เป็นเพลงที่บรรเลงประกอบกิริยาเคลื่อนไหวหรือเปลี่ยนแปลงต่างๆ ทั้งของมนุษย์ สัตว์ วัตถุต่างๆ และอื่นๆ เช่น เดิน นอน วิ่ง กลายร่าง  เกิดขึ้น สูญไป  เป็นต้น  ไม่ว่ากิริยานั้นจะแลเห็นตัวตน เช่น การแสดงโขน ละคร  หรือกิริยาสมมุติแลไม่เห็นตัวตน เช่น การเชิญเทวดาให้เสด็จมา  ถ้าเป็นการบรรเลงประกอบกิริยานั้นแล้วก็เรียกว่าหน้าพาทย์ทั้งสิ้น


                     
                                                       เสรี  หวังในธรรม

                เสรี  หวังในธรรม (2521 - 2525: 240)  อธิบายไว้ว่า  เพลงหน้าพาทย์หมายถึงเพลงที่ใช้บรรเลงประกอบอารมณ์และกิริยาอาการของตัวแสดงว่าเป็นอย่างไร  โดยเฉพาะทำนองและจังหวะ  จะจำกัดอยู่ในแบบแผนที่กำหนดไว้เป็นแบบแผนแน่นอน  มิบังควรที่จะปรับปรุงแก้ไขเป็นอันขาด

             

 

จตุพร  รัตนวราหะ

                จตุพร  รัตนวราหะ (2519: 9) ผู้เชี่ยวชาญด้านนาฏศิลป์โขน (ยักษ์)  ให้ความหมายของเพลงหน้าพาทย์ไว้ว่า  พลงหน้าพาทย์หมายถึงเพลงที่ใช้ในลีลาของเครื่องดนตรี  โดยเฉพาะทำนองและจังหวะ  จำกัดอยู่ในแบบแผนที่กำหนดไว้  หรือเพลงที่ใช้บรรเลงสำหรับประกอบกริยาเคลื่อนไหวต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการเคลื่อนไหวของมนุษย์ สัตว์ หรือวัตถุธรรมชาติใดๆ ก็ตาม  เพลงที่ใช้ประกอบกิริยาอาการเหล่านี้เป็นเพลงหน้าพาทย์ทั้งสิ้น

  

 

สิริชัยชาญ  ฟักจำรูญ

               

                สิริชัยชาญ  ฟักจำรูญ (2538: 18)  ได้ให้ความหมายเพลงหน้าพาทย์ไว้หลายนัย  ได้แก่เพลงครูที่วงการศิลปินด้านนาฏศิลป์ดนตรีเคารพนับถือ ใช้กับการแสดงโขน ละคร  หนังใหญ่  หุ่นกระบอก  และการแสดงอื่น ๆ อีกหลายอย่าง   รวมทั้งการแสดงลิเก และใช้ในพิธีกรรมต่าง ๆ ทั้งพิธีหลวง  พิธีราษฎร์   รวมทั้งพิธีสงฆ์อีกด้วย

                             สมศักดิ์  ทัดติ (2540:266) ครูเชี่ยวชาญด้านการสอนนาฏศิลป์โขน(ยักษ์) ให้ความเห็นเกี่ยวกับเพลงหน้าพาทย์ไว้  ดังนี้  

            เป็นเพลงที่บรรเลงประกอบอิริยาบถต่างๆ ของตัวโขน ละครนั้น  ถ้าไม่มีบทร้องแล้วย่อมถือว่าเป็นเพลงหน้าพาทย์ได้ทั้งสิ้น  และเพลงหน้าพาทย์มีความสำคัญศิลปินจะเคารพกันว่าเป็นเพลงครู  การถ่ายทอดและการร่ายรำต้องกระทำด้วยความเคารพอย่างสูง  ถ้าเกิดผิดพลาดก็จะถือว่าเป็นโทษแก่ตน  จะต้องมีพิธีกรรมเพื่อขอขมาลาโทษกับครูด้วยวิธีต่างๆ แต่เดิมจึงมีการแบ่งแยกประเภทของเพลงร้องและเพลงหน้าพาทย์ไว้ชัดเจน  ปัจจุบันนำเพลงหน้าพาทย์บางเพลงมาใส่ทำนองร้องด้วย  เช่น  ตระนิมิต ตระบองกัน และชำนาญ  ซึ่งบางครั้งใส่เนื้อร้องไว้หนึ่งเที่ยวและรำ อีกหนึ่งเที่ยว

                                               ประเมษฐ์  บุณยะชัย (ม.ป.ป: 63) ได้กล่าวถึงเพลงหน้าพาทย์ไว้ในเอกสารประกอบ

การสอนจารีตนาฏศิลป์ไทยว่า  เพลงหน้าพาทย์  หมายถึง  เพลงที่ใช้ประกอบกิริยาอาการของ          ตัวละครหรือประกอบการสมมุติภาพเหตุการณ์ทางธรรมชาติ  เช่น  ลมพายุพัด  ฟ้าร้อง  ฟ้าผ่า          ฝนตกหนัก  เป็นต้น

 

                   นฤมล  ขันสัมฤทธิ์ (2545:3) อธิบายความหมายของเพลงหน้าพาทย์ไว้ว่า หมายถึงเพลงที่ใช้บรรเลงประกอบกิริยาอาการเคลื่อนไหวของตัวแสดงทั้งที่เป็นตัวตน และกิริยาสมมุติแลไม่เห็นตัวตน  ทั้งที่เป็นอดีตและปัจจุบัน  โดยกำหนดท่วงทำนองและจังหวะไว้อย่างมีแบบแผน  เพลงหน้าพาทย์ทั่วไปไม่มีบทร้อง  ดังนั้นท่ารำจึงไม่มีความหมายเกี่ยวกับการตีบท  หรือแสดงอารมณ์อย่างตรงไปตรงมา  แต่ในปัจจุบันได้มีการบรรจุเพลงหน้าพาทย์ลงในบทร้องบ้าง  ได้แก่ บทถวายพระพร บทอวยพรประเภทต่างๆ เพื่อให้เกิดความสุขสวัสดิมงคล ประสพผลสำเร็จ          แก่ผู้มาร่วมงาน  เช่น  เพลงตระนิมิต  ตระบองกัน  ชำนาญ บางครั้งบรรจุเนื้อร้องไว้หนึ่งเที่ยว            รำหน้าพาทย์อีกหนึ่งเที่ยว  รวมทั้งการบรรจุเพลงหน้าพาทย์ลงในบทร้องประกอบการแสดงโขน ละครบางตอน  เพื่อเป็นการแสดงอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์  การนิรมิตแปลงกาย  เป็นต้น  นอกจากนั้น   เพลงหน้าพาทย์ยังใช้บรรเลงประกอบพระราชพิธี  รัฐพิธี  และราษฎร์พิธีต่าง ๆ  การเทศนมหาชาติ  ตลอดจนใช้บรรเลงประกอบพิธีไหว้ครูอีกด้วย

          สรุปได้ว่า  เพลงหน้าพาทย์  หมายถึง  เพลงที่ใช้ปี่พาทย์บรรเลงประกอบการแสดงกิริยาอาการเคลื่อนไหวของตัวโขนละคร ทั้งกิริยาที่มีตัวตน หรือกิริยาสมมุติตลอดทั้งกิริยาที่เป็นอดีตและปัจจุบัน จำกัดอยู่ในแบบแผนที่กำหนดไว้เป็นแบบแผนแน่นอน  และปัจจุบันนำเพลงหน้าพาทย์บางเพลงมาใส่ทำนองร้อง ซึ่งบางครั้งใส่เนื้อร้องไว้หนึ่งเที่ยวและรำ อีกหนึ่งเที่ยว นอกจากนั้นเพลงหน้าพาทย์ยังใช้บรรเลงประกอบพระราชพิธี รัฐพิธีต่างๆ และราษฎร์พิธีอีกด้วย

 

 

 

 

 

 

 

 

ความคิดเห็น

  1. 1
    ณัฐวุฒิ
    ณัฐวุฒิ 22/08/2009 13:31
    คร้า

    ดีมากคร้า

    เราควรรักษาวัฒนธรรมของชาติไว้คร้า

    เม้นนะคร้า

    บายคร้า {icon1}
  2. 2
    ออย
    ออย voysinging@hotmail.com 12/08/2010 16:45
    ลุงผมเองครับ ลุงจตุพร รัตนวราหะ โขนยักษ์
  3. 3
    ออย
    ออย voysinging@hotmail.com 12/08/2010 16:47
    ลุงผมเองครับ ลุงจตุพร รัตนวราหะ โขนยักษ์ 
  4. 4
    นฤมล
    นฤมล princess_bell2409@hotmail.com 12/01/2011 19:33
    หาเพลงหน้าพาทย์ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน.คือ.ตั้งสมัยใด และในสมัยนั้นมีการใช้เพลงหน้าพาทย์เพลงอะไร..หายากมากค่ะ...


    อ่านหนังสือเกี่ยวกับนาฏศิลป์ก็ไม่มีบอก..หรือ...บอกแต่ไม่ตรงประเด็น...ค่ะ..


    หนูเลยอยากทราบว่าเราจะต้องอ่านหนังสือ..นาฏศิลป์เล่มใหนค่ะ...


    หากท่านช่วยกรุณา...ตอบ.


    หนูขอขอบพระคุณมากค่ะ....
  5. 5
    นฤมล
    นฤมล princess_bell2409@hotmail.com 12/01/2011 19:34
    หาเพลงหน้าพาทย์ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน.คือ.ตั้งสมัยใด และในสมัยนั้นมีการใช้เพลงหน้าพาทย์เพลงอะไร..หายากมากค่ะ...


    อ่านหนังสือเกี่ยวกับนาฏศิลป์ก็ไม่มีบอก..หรือ...บอกแต่ไม่ตรงประเด็น...ค่ะ..


    หนูเลยอยากทราบว่าเราจะต้องอ่านหนังสือ..นาฏศิลป์เล่มใหนค่ะ...


    หากท่านช่วยกรุณา...ตอบ.


    หนูขอขอบพระคุณมากค่ะ....
  6. 6
    อาย
    อาย 02/12/2011 14:24
    ชอบมากเลย  เราน่าจะหันมาอนุรักษ์โขนกันนะค่ะ
  7. 7
    note
    note 25/09/2012 17:28

    วัตนะรรมไทยกำลังหาย   ช่วยกันรักษาด้วยนะครับ

แสดงความคิดเห็น

* *

 

*

view

 หน้าแรก

 บทความ

 เว็บบอร์ด

 รวมรูปภาพ

 ติดต่อเรา

view